Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ngày càng nhiều cá nhân và doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài thông qua việc thành lập doanh nghiệp, góp vốn, mua cổ phần hoặc thực hiện các dự án đầu tư tại thị trường quốc tế. Tuy nhiên, đầu tư ra nước ngoài không chỉ chịu sự điều chỉnh của pháp luật nước tiếp nhận đầu tư mà còn phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam về đầu tư, quản lý ngoại hối và nghĩa vụ báo cáo. Vì vậy, trước khi triển khai dự án, nhà đầu tư cần lưu ý một số vấn đề pháp lý quan trọng sau đây.
Thứ nhất, xác định hình thức đầu tư phù hợp.
Theo Luật Đầu tư năm 2020, nhà đầu tư Việt Nam có thể thực hiện đầu tư ra nước ngoài thông qua nhiều hình thức như thành lập tổ chức kinh tế ở nước ngoài; góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp của tổ chức kinh tế nước ngoài; thực hiện hợp đồng đầu tư hoặc các hình thức đầu tư khác theo quy định của pháp luật nước tiếp nhận đầu tư. Việc lựa chọn hình thức đầu tư cần được cân nhắc trên cơ sở mục tiêu kinh doanh, quy mô dự án, chính sách của quốc gia tiếp nhận đầu tư cũng như khả năng quản trị của nhà đầu tư.
Thứ hai, xác định dự án có thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài hay không.
Không phải mọi hoạt động đầu tư ra nước ngoài đều phải thực hiện cùng một thủ tục. Tùy thuộc vào lĩnh vực đầu tư, quy mô vốn và đặc điểm của từng dự án, nhà đầu tư có thể phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài trước khi chuyển vốn và triển khai dự án. Việc xác định đúng nghĩa vụ pháp lý ngay từ đầu giúp tránh tình trạng giao dịch bị kéo dài hoặc không thể thực hiện do chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.
Thứ ba, tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối và chuyển vốn đầu tư.
Một trong những nội dung quan trọng nhất khi đầu tư ra nước ngoài là việc chuyển vốn. Nhà đầu tư chỉ được chuyển vốn đầu tư theo đúng trình tự, điều kiện và thông qua tài khoản vốn đầu tư ra nước ngoài mở tại tổ chức tín dụng được phép theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối. Đồng thời, trong nhiều trường hợp, nhà đầu tư còn phải thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch ngoại hối với Ngân hàng Nhà nước trước khi chuyển vốn. Việc không tuân thủ quy định về ngoại hối có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính hợp pháp của dòng tiền đầu tư cũng như việc chuyển lợi nhuận, vốn đầu tư về Việt Nam sau này.
Thứ tư, nghiên cứu kỹ pháp luật của quốc gia tiếp nhận đầu tư.
Bên cạnh việc tuân thủ pháp luật Việt Nam, nhà đầu tư cần tìm hiểu đầy đủ các quy định của nước sở tại về điều kiện thành lập doanh nghiệp, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, chế độ thuế, lao động, kế toán, chuyển lợi nhuận ra nước ngoài và các giấy phép kinh doanh chuyên ngành nếu có. Mỗi quốc gia đều có hệ thống pháp luật và chính sách đầu tư riêng, do đó việc nghiên cứu trước sẽ giúp nhà đầu tư lựa chọn cấu trúc đầu tư phù hợp và hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động.
Thứ năm, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo và quản lý hoạt động đầu tư.
Sau khi dự án đi vào hoạt động, nhà đầu tư không chỉ có nghĩa vụ tuân thủ quy định của nước tiếp nhận đầu tư mà còn phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình hoạt động của dự án theo quy định của pháp luật Việt Nam. Đồng thời, trong quá trình thực hiện dự án, nếu có sự thay đổi về mục tiêu đầu tư, quy mô vốn, địa điểm, nhà đầu tư hoặc các nội dung quan trọng khác, nhà đầu tư cần thực hiện các thủ tục điều chỉnh theo quy định để bảo đảm tính hợp pháp của dự án.
Đầu tư ra nước ngoài là cơ hội để doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiếp cận các nguồn lực quốc tế. Tuy nhiên, để dự án được triển khai thuận lợi và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý, nhà đầu tư cần chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn lập kế hoạch, tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật Việt Nam cũng như pháp luật của quốc gia tiếp nhận đầu tư. Việc có sự đồng hành của đội ngũ luật sư trong quá trình xây dựng cấu trúc đầu tư và thực hiện thủ tục pháp lý sẽ giúp nhà đầu tư tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm hiệu quả của hoạt động đầu tư xuyên biên giới.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Luật TLA là một trong những đơn vị luật sư hàng đầu, với đội ngũ luật sư, cán bộ nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực hình sự, dân sự, doanh nghiệp, hôn nhân và gia đình,… Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp mọi thắc mắc về pháp lý của bạn. Nếu bạn còn thắc mắc về nội dung này, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp thắc mắc.
Luật sư Vũ Thị Phương Thanh – Giám đốc Công ty Luật TNHH TLA, Đoàn Luật sư Hà Nội
📧 vtpthanh@tlalaw.vn
Luật sư Trần Mỹ Lê – Chủ tịch HĐTV Công ty Luật TNHH TLA, Đoàn Luật sư Hà Nội
📧 tmle@tlalaw.vn
Chu Minh Anh