Nhiều người cho rằng di chúc chỉ có giá trị pháp lý khi được công chứng hoặc chứng thực. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, nhận định này chưa hoàn toàn chính xác. Trong nhiều trường hợp, di chúc viết tay không được công chứng hoặc chứng thực vẫn có hiệu lực pháp luật, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện do pháp luật quy định.
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015, điều kiện quan trọng nhất để một di chúc có hiệu lực không phải là việc công chứng hay chứng thực, mà là tính hợp pháp của di chúc. Cụ thể, người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt trong thời điểm lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép; đồng thời nội dung của di chúc không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và hình thức của di chúc phải phù hợp với quy định của pháp luật.
Đối với di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực, pháp luật không bắt buộc phải thực hiện thủ tục công chứng hoặc chứng thực thì di chúc mới có giá trị pháp lý. Nếu người lập di chúc tự tay viết và ký tên vào di chúc, đồng thời bảo đảm các điều kiện về năng lực, ý chí và nội dung theo quy định của Bộ luật Dân sự thì di chúc vẫn có thể được công nhận là hợp pháp.
Tuy nhiên, trên thực tế, di chúc viết tay không được công chứng thường dễ phát sinh tranh chấp hơn so với di chúc đã được công chứng hoặc chứng thực. Các bên liên quan có thể tranh luận về tính xác thực của chữ viết, chữ ký, thời điểm lập di chúc hoặc tình trạng sức khỏe, năng lực nhận thức của người lập di chúc. Khi đó, việc chứng minh tính hợp pháp của di chúc có thể kéo dài, làm phát sinh nhiều chi phí và ảnh hưởng đến quá trình phân chia di sản thừa kế.
Vì vậy, mặc dù pháp luật không bắt buộc mọi di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực, việc thực hiện thủ tục này vẫn là giải pháp được khuyến nghị nhằm tăng giá trị chứng cứ của di chúc, hạn chế nguy cơ tranh chấp và bảo đảm ý chí của người để lại di sản được thực hiện đầy đủ sau khi qua đời. Đối với các trường hợp di sản có giá trị lớn hoặc quan hệ thừa kế phức tạp, người lập di chúc nên tham khảo ý kiến luật sư để được tư vấn về hình thức và nội dung của di chúc, từ đó bảo đảm tối đa hiệu lực pháp lý của văn bản này.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Luật TLA là một trong những đơn vị luật sư hàng đầu, với đội ngũ luật sư, cán bộ nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực hình sự, dân sự, doanh nghiệp, hôn nhân và gia đình,… Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp mọi thắc mắc về pháp lý của bạn. Nếu bạn còn thắc mắc về nội dung này, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp thắc mắc.
Luật sư Vũ Thị Phương Thanh – Giám đốc Công ty Luật TNHH TLA, Đoàn Luật sư Hà Nội
📧 vtpthanh@tlalaw.vn
Luật sư Trần Mỹ Lê – Chủ tịch HĐTV Công ty Luật TNHH TLA, Đoàn Luật sư Hà Nội
📧 tmle@tlalaw.vn
Chu Minh Anh