Trong bối cảnh phát triển kinh tế nhanh chóng và sự gia tăng nhu cầu xây dựng hạ tầng tại Việt Nam, việc thực hiện dự toán gói thầu trở thành một yếu tố quan trọng không thể thiếu trong công tác quản lý dự án. Giới hạn trong khuôn khổ pháp lý, dự toán gói thầu không chỉ đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc lựa chọn nhà thầu mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
1. Nguyên tắc nào về lập và thẩm định dự toán gói thầu
Việc lập và thẩm định dự toán gói thầu là một bước quan trọng trong quá trình chuẩn bị đấu thầu, nhằm bảo đảm việc xác định chi phí thực hiện gói thầu được thực hiện một cách chính xác, hợp lý và phù hợp với quy định của pháp luật.
– Dự toán gói thầu phải được lập trên cơ sở các căn cứ pháp lý và kỹ thuật hợp lệ.
- Theo khoản 2 Điều 39 Luật Đấu thầu năm 2023, giá gói thầu bao gồm toàn bộ chi phí để thực hiện gói thầu, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế.
- Điều này thể hiện nguyên tắc cơ bản rằng việc lập dự toán gói thầu phải dựa trên các tài liệu và quyết định đầu tư hợp pháp, đồng thời bảo đảm phù hợp với phạm vi công việc, yêu cầu kỹ thuật và điều kiện thực hiện của gói thầu.
- Dự toán gói thầu phải bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và phù hợp với điều kiện thị trường.
- Dự toán gói thầu phải được thẩm định trước khi phê duyệt. Việc thẩm định dự toán nhằm kiểm tra tính hợp lý và hợp pháp của các khoản mục chi phí trong dự toán.
- Việc lập và thẩm định dự toán gói thầu phải bảo đảm tính độc lập, khách quan và minh bạch. Pháp luật đấu thầu yêu cầu các chủ thể tham gia quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự toán phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình và tránh các xung đột lợi ích có thể làm sai lệch kết quả xác định chi phí.
Như vậy, pháp luật Việt Nam đã thiết lập một hệ thống nguyên tắc tương đối chặt chẽ đối với việc lập và thẩm định dự toán gói thầu. Các nguyên tắc này nhằm bảo đảm rằng dự toán gói thầu được xác định trên cơ sở khoa học, phù hợp với thực tế và đáp ứng yêu cầu minh bạch trong hoạt động đấu thầu, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và sử dụng vốn đầu tư của dự án.
2. Chủ thể có thẩm quyền phê duyệt dự toán gói thầu
Theo quy định tại Điều 40 Luật Đấu thầu 2023 (được sửa đổi bởi điểm b khoản 22 Điều 1 Luật sửa đổi Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2025), cụ thể như sau:
- Chủ đầu tư tổ chức lập và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đã phê duyệt kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu;
- Người có thẩm quyền xem xét, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu đối với dự án không áp dụng kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu hoặc ủy quyền cho chủ đầu tư, cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý phê duyệt, trừ trường hợp quy định tại điểm c khoản 2 Điều 40 Luật Đấu thầu 2023;
- Chủ đầu tư hoặc người đứng đầu đơn vị được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án trong trường hợp chưa xác định được chủ đầu tư phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu của gói thầu đấu thầu trước theo quy định tại Điều 42 của Luật này hoặc gói thầu cần thực hiện trước khi có quyết định phê duyệt dự án.
3. Trình tự phê duyệt
Bước 1: Lập dự toán gói thầu.
Chủ đầu tư hoặc đơn vị tư vấn được thuê thực hiện việc lập dự toán gói thầu trên cơ sở thiết kế, khối lượng công việc, định mức kinh tế kỹ thuật và đơn giá hiện hành. Việc lập dự toán phải bảo đảm phù hợp với phạm vi công việc của gói thầu và các quy định pháp luật về quản lý chi phí.
Bước 2: Thẩm định dự toán gói thầu.
Sau khi dự toán được lập, chủ đầu tư tổ chức việc thẩm định nhằm kiểm tra tính chính xác của khối lượng, đơn giá và các khoản chi phí trong dự toán. Đối với các dự án xây dựng, việc thẩm định có thể do bộ phận chuyên môn của chủ đầu tư hoặc tổ chức tư vấn thẩm tra thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Bước 3: Phê duyệt dự toán gói thầu.
Trên cơ sở kết quả thẩm định, chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền tiến hành phê duyệt dự toán gói thầu. Việc phê duyệt phải được thể hiện bằng quyết định hoặc văn bản phê duyệt chính thức, trong đó xác định rõ giá trị dự toán được chấp thuận làm căn cứ xác định giá gói thầu.
Bước 4: Sử dụng dự toán làm căn cứ xác định giá gói thầu và lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
Sau khi được phê duyệt, dự toán gói thầu trở thành căn cứ để xác định giá gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật đấu thầu. Giá gói thầu này sẽ được sử dụng trong hồ sơ mời thầu và làm cơ sở để đánh giá tính hợp lý của giá dự thầu do các nhà thầu đề xuất.
Có thể thấy, pháp luật Việt Nam đã thiết lập cơ chế khá chặt chẽ về thẩm quyền và trình tự phê duyệt dự toán gói thầu nhằm bảo đảm rằng việc xác định chi phí của gói thầu được thực hiện một cách minh bạch, hợp pháp và phù hợp với yêu cầu quản lý vốn đầu tư.
Từ những phân tích trên, có thể thấy rằng việc dự toán gói thầu theo quy định của pháp luật Việt Nam không chỉ là một quy trình kỹ thuật mà còn là một yêu cầu pháp lý thiết yếu. Việc tuân thủ các nguyên tắc và phương pháp đã được quy định giúp nâng cao tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hiệu quả trong các dự án xây dựng. Do đó, các tổ chức, cá nhân liên quan cần nâng cao nhận thức và kỹ năng về dự toán gói thầu để góp phần phát triển bền vững ngành xây dựng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
————————————————
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Luật TLA là một trong những đơn vị luật sư hàng đầu, với đội ngũ luật sư, cán bộ nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực hình sự, dân sự, doanh nghiệp, hôn nhân và gia đình,… Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp mọi thắc mắc về pháp lý của bạn. Nếu bạn còn thắc mắc về nội dung này, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp thắc mắc.
1. Luật sư Vũ Thị Phương Thanh, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật TNHH TLA, Đoàn Luật sư Hà Nội,
email: vtpthanh@tlalaw.vn;
2. Luật sư Trần Mỹ Lê, Giám đốc Công ty Luật TNHH TLA, Đoàn Luật sư Hà Nội;
email: tmle@tlalaw.vn
Công ty Luật TNHH TLA
Địa chỉ: Tầng 7, số 6 Dương Đình Nghệ, Yên Hòa, Hà Nội
Website: https://tlalaw.vn/
Đinh Phương Thảo